Kısa cevap: Fen sayısal, coğrafya ve felsefe sözeldir — ama coğrafyanın AYT'de iki ayrı düzeyi olduğu için ayrımı bilmek gerekiyor.
TYT'de ise ayrım yoktur: fen de coğrafya da felsefe de herkese sorulur. Aşağıda her dersin TYT ve AYT'deki yerini ayrıntısıyla anlatıyoruz.
Fen Sayısal mı Sözel mi?
Fen Bilimleri (Fizik, Kimya, Biyoloji) sayısal derslerdir.
TYT'de tüm adaylara uygulanır: 7 Fizik, 7 Kimya ve 6 Biyoloji sorusu (toplam 20 soru) tüm puan türlerindeki öğrencilere aynı şekilde sorulur.
AYT'de ise yalnızca SAY puan türünde yer alır. AYT'de Fizik (14 soru), Kimya (13 soru) ve Biyoloji (13 soru) sorularını yalnızca SAY öğrencileri yanıtlar. EA veya SÖZ öğrencilerinin AYT'de bu sorulara çalışmasına gerek yoktur.
Kısaca: TYT düzeyinde fen herkesin dersidir. AYT düzeyinde fen yalnızca SAY'ın dersidir.
Coğrafya Sayısal mı Sözel mi?
Coğrafya sözel kategoridedir. Ancak iki farklı düzeyi olduğu için ayrımı bilmek önemlidir.
Coğrafya-1 (SOS 1): AYT'de hem EA hem SÖZ puan türünde yer alır. 6 soru içerir.
Coğrafya-2 (SOS 2): AYT'de yalnızca SÖZ puan türünde yer alır. 11 soru içerir.
TYT'de 5 Coğrafya sorusu tüm adaylara uygulanır.
Sonuç: EA öğrencisi yalnızca Coğrafya-1 çalışır. SÖZ öğrencisi hem Coğrafya-1 hem Coğrafya-2 çalışır. SAY öğrencisi AYT'de Coğrafya sorusu çözmez (yalnızca TYT düzeyinde).
Felsefe Sayısal mı Sözel mi?
Felsefe sözel bir derstir. AYT'de yalnızca SÖZ puan türünde yer alır. SOS 2 içindeki Felsefe Grubu 12 soru içerir ve dört alt alandan oluşur: Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji ve Mantık. EA veya SAY öğrencilerinin AYT Felsefe Grubu'na çalışmasına gerek yoktur.
TYT'de ise 5 Felsefe sorusu tüm adaylara uygulanır. TYT Felsefe'nin konuları AYT Felsefe'den çok daha temel düzeydedir.
Din Kültürü Sayısal mı Sözel mi?
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sözel kategoridedir. AYT'de yalnızca SÖZ puan türünde yer alır (SOS 2 grubu içinde, 6 soru).
TYT'de 5 Din Kültürü sorusu tüm adaylara uygulanır.
Tarih Sayısal mı Sözel mi?
Tarih sözel bir derstir. Ancak coğrafya gibi iki farklı düzeyi vardır.
Tarih-1 (SOS 1): AYT'de hem EA hem SÖZ puan türünde yer alır. 10 soru içerir.
Tarih-2 (SOS 2): AYT'de yalnızca SÖZ puan türünde yer alır. 11 soru içerir.
TYT'de 5 Tarih sorusu tüm adaylara uygulanır.
Türkçe ve Edebiyat Sayısal mı Sözel mi?
Sözeldir. TYT Türkçe (40 soru) tüm adaylara uygulanır. AYT Türk Dili ve Edebiyatı ise hem EA hem SÖZ puan türünde yer alır. SAY öğrencileri AYT'de Edebiyat sorusu çözmez.
Matematik Sayısal mı Sözel mi?
Matematik hem SAY hem EA puan türünde yer alır. TYT Matematik (Temel Matematik, 40 soru) tüm adaylara uygulanır. AYT Matematik ise SAY ve EA'da yer alır, SÖZ'de yer almaz.
AYT'de Hem Sözel Hem EA'dan Tercih Yapılabilir mi?
Evet. YKS sistemi puan türü bazlı çalıştığı için aynı tercih listesine hem EA hem SÖZ bölümleri eklenebilir. Önemli olan her bölümün hangi puan türünden alındığına dikkat etmektir.
Özet: TYT ve AYT Ders-Puan Türü Eşleşmesi
TYT'de tüm adaylara uygulanan dersler: Türkçe, Temel Matematik, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din Kültürü, Fizik, Kimya, Biyoloji (hepsi temel düzeyde, 20 Türkçe ile aynı TYT sınavında).
AYT SAY: Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji.
AYT EA: Matematik, Edebiyat, Tarih-1, Coğrafya-1.
AYT SÖZ: Edebiyat, Tarih-1, Coğrafya-1, Tarih-2, Coğrafya-2, Felsefe, Din Kültürü.
Bu tabloyu bir kez kavradıktan sonra puan türü seçimi çok daha anlamlı hale gelir.
Tek Tabloda Bütün Dersler
Yukarıdaki açıklamaların tamamı tek tabloda şöyle görünüyor. Soru sayıları AYT'ye ait;
TYT'de tüm dersler herkese ortak ve temel düzeyde.
TYT sütununun toplamı 120, AYT sütunlarının her birinin toplamı 80. Tablodan çıkan en
önemli sonuç şu: AYT'de çözdüğün soru sayısı puan türünden bağımsız olarak hep 80.
Değişen şey soruların hangi derslerden geldiği.
Felsefe Grubu Aslında Dört Ders
SÖZ öğrencileri için sık karışan bir nokta. AYT'deki "Felsefe Grubu" tek bir ders değil;
12 soruluk bu blok dört alt alandan oluşuyor:
- Felsefe
- Psikoloji
- Sosyoloji
- Mantık
Yani "felsefeye çalışıyorum" demek, aslında dört ayrı alana çalışmak demek. SÖZ hazırlığında
bu bloğu tek ders gibi planlamak, sınavda sürprizle karşılaşmaya yol açıyor.
Aynı Dersin TYT ve AYT Hâli Aynı Şey Değil
En sık yapılan hatalardan biri bu. TYT'deki bir ders ile AYT'deki aynı ders, isim olarak
aynı ama düzey olarak farklı.
TYT Felsefe temel kavramları soruyor; AYT Felsefe Grubu düşünce tarihini, psikoloji ve
sosyoloji terminolojisini, mantık işlemlerini istiyor. Aynı şekilde TYT Matematik temel
işlem ve yorum ağırlıklıyken AYT Matematik türev, integral ve analitik geometri içeriyor.
Pratik sonucu şu: **TYT'de iyi olmak, aynı dersin AYT'sinde iyi olacağın anlamına
gelmiyor.** Puan türü kararını TYT denemelerine bakarak vermek bu yüzden yanıltıcı olabiliyor;
karar için AYT düzeyinde bir ölçüm gerekiyor.
Hangi Dersi Bırakabilirsin, Hangisini Bırakamazsın?
Puan türün netleştiyse, AYT'de alan dışı derslere çalışmana gerek yok. Ama TYT'de durum
farklı — orada hiçbir ders bırakılamaz.
Buradaki ayrım basit ama sık atlanıyor: **AYT'de alan dışı bırakılır, TYT'de hiçbir şey
bırakılmaz.** TYT'nin yerleştirme puanındaki ağırlığı 0,4 ve orada 120 sorunun tamamından
sorumlusun.
TYT'nin yapısını ve neden hafife alınmaması gerektiğini
TYT Sayısal mı Sözel mi? yazısında ayrıntılı ele aldık.
İlgili yazılar:
Puan Türlerinin Tamamı Bir Arada
Bu yazı, YKS puan türü seçimi rehberimizin bir parçası. SAY, EA, SÖZ ve DİL'in tamamını, hangi bölümün hangi türe baktığını tek sayfada görmek için: YKS puan türleri ve seçimi rehberi.