EA (Eşit Ağırlık) puan türü, sayısal ve sözel dersleri dengeli kullanan öğrenciler için tasarlanmış YKS puan türüdür. Geniş bölüm yelpazesi ve karma yapısıyla en çok tercih edilen puan türleri arasındadır.
EA Ne Demek? YKS'de EA Nedir?
EA, "Eşit Ağırlık" kelimelerinin kısaltmasıdır. Adı, sayısal ve sözel derslerin puanda yaklaşık eşit ağırlıkla yer almasından gelir. Bu yapısıyla EA ne saf sayısal (SAY) ne de saf sözel (SÖZ) bir puan türüdür — ikisinin arasında, her iki alandan dengeli öğrencilere yönelik tasarlanmıştır.
EA Puanı Nasıl Hesaplanır?
EA puanı iki bölümden oluşur: TYT puanı ve AYT EA puanı.
TYT: Tüm adaylar aynı sınava girer. Türkçe (40 soru), Temel Matematik (40 soru), Sosyal Bilimler (20 soru) ve Fen Bilimleri (20 soru) dört bölümün tamamı EA puanına katkı sağlar.
AYT: EA öğrencisi iki teste girer. Matematik testi 40 sorudur (yaklaşık 30 matematik, 10 geometri). Türk Dili ve Edebiyatı–Sosyal Bilimler-1 testi de 40 sorudur ve şöyle dağılır: Türk Dili ve Edebiyatı 24, Tarih-1 10, Coğrafya-1 6 soru. Yani EA öğrencisi AYT'de toplam 80 soru çözer.
EA öğrencisi AYT'de Fizik, Kimya ve Biyoloji sorularını çözmez. Bu dersler EA puanına katkı sağlamaz.
EA'da SOS 1 mi 2 mi?
EA öğrencisi AYT'de yalnızca SOS 1 derslerini okur. SOS 1, Tarih-1 ve Coğrafya-1'den oluşur.
SOS 2 (Tarih-2, Coğrafya-2, Felsefe, Din Kültürü) yalnızca SÖZ puan türünde yer alır. EA hazırlığında SOS 2 derslerine zaman ayırmanıza gerek yoktur.
EA ile Hangi Bölümlere Gidilir?
EA puanıyla girilecek başlıca bölümler şunlardır:
Hukuk ve İdare: Hukuk, Kamu Yönetimi, Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler, Maliye.
İşletme ve İktisat: İşletme, İktisat, Muhasebe, Bankacılık, Ekonometri.
Sosyal Bilimler: Psikoloji, Sosyoloji, Sosyal Hizmet, Felsefe (bazı üniversiteler), Tarih (bazı üniversiteler).
İletişim: Gazetecilik, Halkla İlişkiler, Radyo-Televizyon-Sinema, İletişim Tasarımı.
Eğitim: Okul Öncesi Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Çocuk Gelişimi.
Bu listeye ek olarak bazı bölümler hem EA hem SAY ya da hem EA hem SÖZ puanıyla öğrenci kabul eder. Tercih yapmadan önce başvurmak istediğiniz üniversitenin ÖSYM kılavuzunu mutlaka kontrol edin.
İktisat EA mı SAY mı?
İktisat büyük çoğunlukla EA puan türüdür. Ancak bazı üniversiteler SAY puanıyla da iktisat bölümüne öğrenci kabul etmektedir. En kesin bilgi için başvurmak istediğiniz üniversitenin tercih kılavuzuna bakın.
Hukuk EA mı Sözel mi?
Hukuk fakülteleri büyük çoğunlukla EA puanıyla öğrenci kabul eder. Bazı üniversiteler SÖZ puanıyla da kabul etmektedir. Türkiye'deki köklü hukuk fakültelerinin büyük bölümü EA'yı esas almaktadır.
Psikoloji Hangi Puan Türü?
Psikoloji EA puan türüdür. Hem sayısal hem sözel düşünme gerektiren bir alan olduğu için EA'nın karma yapısına uygundur. Bazı üniversitelerde SAY da kabul edilebilir; kılavuzu kontrol edin.
EA mı SAY mı: Hangisi Daha Verimli?
Bu sorunun cevabı tek değildir. İki kritik soruyu kendinize sorun:
Fizik ve Kimya'dan güçlü müsünüz? Fizik ve Kimya'da yüksek net yapabiliyorsanız SAY'dan daha yüksek sıralama gelir. Bu derslerde ortalama ya da zayıfsanız EA çok daha akıllıca bir tercih olur.
Matematik güçlü ama fen dersleri zayıf mı? Bu profil EA için biçilmiş kaftandır. AYT Matematik hem SAY hem EA'da kritik, ancak EA'da Fizik-Kimya yükü yoktur.
Pek çok öğrenci "SAY okuyorum" deyip Fizik ve Kimya'da yeterli net yapamadığı için aslında EA'da çok daha iyi bir sıralama elde edeceğini kaçırıyor. Bu analizi kendi başınıza yapmakta zorlanıyorsanız koçluk sürecinde birlikte değerlendiririz.
EA'nın Avantajları
Geniş bölüm yelpazesi: Hukuk, İşletme, Psikoloji ve İktisat gibi en popüler bölümlerin çoğu EA'dan alınmaktadır.
Daha yönetilebilir AYT: Fizik ve Kimya gibi ağır konular AYT hazırlığında yer almaz. Dört derse (Matematik, Edebiyat, Tarih-1, Coğrafya-1) odaklanmak hazırlığı daha planlanabilir kılar.
Matematik gücünü doğrudan yansıtır: AYT Matematik hem SAY hem EA için ortak derstir. Matematikte güçlüyseniz bu güç EA puanına doğrudan yansır.
EA'da Hangi Derslere Öncelik Verilmeli?
AYT Matematik EA puanının en kritik bileşenidir. SAY öğrencileriyle aynı matematik sorularında rekabet edildiği için bu derste yüksek net çok belirleyicidir.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı ikinci sıradadır. 24 soru ile EA'nın en kalabalık AYT dersidir.
TYT Türkçe ihmal edilmemelidir. 40 soru ile TYT'nin en büyük bölümü olan Türkçe, EA puanına doğrudan katkı sağlar.
EA Puanı Nasıl Hesaplanır?
Yerleştirme puanın tek bir sınavdan değil, üç parçadan geliyor:
Yerleştirme puanı = TYT puanı × 0,4 + AYT puanı × 0,6 + OBP × 0,12
Net hesabı ise şöyle: Net = Doğru − Yanlış ÷ 4. Dört yanlış bir doğruyu siliyor.
OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı) lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla bulunuyor ve
yerleştirme puanına 0,12 katsayısıyla giriyor; katkısı 60 puana kadar çıkabiliyor. Bir
önceki yıl bir programa yerleşmiş adaylarda bu katsayı 0,06'ya düşüyor.
EA öğrencileri için buradaki kritik nokta şu: **AYT'de yalnızca iki test çözüyorsun ama
katsayısı 0,6.** Yani her AYT neti, TYT netinden daha ağır basıyor. Buna karşılık TYT'de
120 sorunun tamamından sorumlusun ve orada herkes yüksek net yapıyor — TYT'de kaybedilen
net, sıralamada AYT'dekinden daha pahalıya geliyor.
EA'da Başarı Sırası Şartı Olan Bölümler
Bazı bölümlerde puanın yetmesi yetmiyor; belirlenen başarı sırası şartını da karşılaman
gerekiyor. Şartı karşılamayan aday, o bölümü listesine yazsa ve kontenjan boş kalsa bile
yerleştirilemiyor.
EA'yı doğrudan ilgilendiren iki sınır var:
Bu şart vakıf üniversitelerinde de geçerli; hatta vakıf üniversiteleri senato kararıyla
daha üst bir sıra belirleyebiliyor. Sınırlar her yıl güncellenebildiği için tercih
döneminde ÖSYM kılavuzundaki Tablo 1B'den doğrulamak gerekiyor.
Hukuk hedefleyen bir EA öğrencisi için bu, çalışma planını doğrudan etkileyen bir bilgi:
100.000'inci sıra, EA'da orta düzeyde bir netle ulaşılabilecek bir yer değil.
EA'nın Zorlukları
Yazının başında avantajları saydık; dengeli olmak için zorluklarını da yazalım.
Matematikte rekabet SAY'cılarla ortak. AYT Matematik testi SAY ve EA için birebir aynı.
Yani matematikte, yılın büyük kısmını matematik ve fene ayıran SAY öğrencileriyle aynı
sorularda yarışıyorsun. EA'da matematiği "ikinci öncelik" saymak bu yüzden yanlış.
Edebiyat sanıldığı kadar kolay değil. 24 soruyla EA'nın en kalabalık AYT testi olan
Türk Dili ve Edebiyatı, ezberle çözülen bir ders değil; metin çözümleme ve dönem bilgisi
istiyor. Sözel derse "nasılsa okurum" diye yaklaşan öğrenciler burada net kaybediyor.
Bölüm yelpazesi geniş ama rekabet de yoğun. EA'nın en çok tercih edilen puan türü
olması, aynı zamanda aday havuzunun kalabalık olduğu anlamına geliyor. Geniş seçenek,
kolay yerleşme demek değil.
EA'da Haftayı Nasıl Bölmeli?
Dört testin ağırlığı eşit değil; program da eşit bölünmemeli.
- 1AYT Matematik — Her gün. Ara verildiğinde en hızlı körelen ders bu; günde bir saat, haftada tek blok beş saatten verimli.
- 2AYT Edebiyat — Haftada üç-dört gün. Metin çözümlemesi düzenli pratik istiyor.
- 3TYT Türkçe ve Matematik — Haftada bir TYT denemesi ve yanlış analizi çoğu öğrenci için yeterli oluyor.
- 4Tarih-1 ve Coğrafya-1 — Haftada iki gün. Toplam 16 soruluk bu blok, düzenli tekrarla en hızlı net kazandıran yer.
TYT'nin Fen bölümünü (20 soru) tamamen bırakmak EA öğrencilerinde yaygın bir hata. O 20
soru TYT puanına giriyor ve TYT'nin katsayısı 0,4.
Her Net Aynı Değeri Taşımıyor
EA hedefleyen öğrencilerin en çok şaşırdığı şey şu: iki farklı testte kazanılan bir net,
sıralamaya aynı etkiyi yapmıyor.
Sebebi rekabetin dağılımı. Adayların çoğunun yüksek net yaptığı bir testte kazanılan net
seni kalabalıktan ayırmıyor. Ama çoğunun zorlandığı bir testte kazanılan net belirgin
biçimde yukarı taşıyor.
Pratik sonucu: **zayıf olduğun testteki ilk netler, güçlü olduğun testteki son netlerden
daha değerli.** Zaten 32 net yaptığın matematiği 34'e çıkarmak için harcanan zaman, 10 net
yaptığın edebiyatı 16'ya çıkarmaya harcansa sıralamada çok daha fazla kazandırır.
Bu yüzden deneme analizinde bakılması gereken şey toplam net değil, testlerin kendi
içindeki dağılımı. Nasıl okunacağını Deneme Sınavı Analizi
yazısında adım adım anlattık.
EA'da Sık Yapılan Üç Hata
Matematiği ikinci plana atmak. "EA'cıyım, matematik SAY'cıların işi" düşüncesi en
pahalı hata. Matematik EA puanının en belirleyici bileşeni.
TYT'yi hafife almak. Katsayısı 0,4 olan bir bileşende 120 sorunun tamamından
sorumlusun ve orada herkes yüksek net yapıyor.
Puan türünü geç netleştirmek. Kararsız geçen her ay, hem fene hem edebiyata dağınık
çalışmak demek. Erken verilmiş net bir karar, geç verilmiş doğru bir karardan değerli.
İlgili yazılar: