Kısa cevap: EA öğrencisi yalnızca SOS 1 okur. SOS 2 (Tarih-2, Coğrafya-2, Felsefe Grubu, Din Kültürü) EA puanına katkı sağlamaz; o dersler SÖZ puan türüne aittir.
EA öğrencisi AYT'de tam olarak şu dört ders grubundan sorumludur: Matematik, Edebiyat, Tarih-1, Coğrafya-1. Aşağıda bu ayrımı ve "işletme EA mı SAY mı" gibi sık karışan bölüm sorularını anlatıyoruz.
SOS 1 ve SOS 2 Nedir?
YKS literatüründe "Sosyal Bilimler-1 (SOS 1)" ve "Sosyal Bilimler-2 (SOS 2)" olarak geçen iki farklı ders grubu var.
SOS 1: Tarih-1 ve Coğrafya-1 derslerinden oluşur. AYT'de hem EA hem SÖZ puan türlerinde yer alır.
SOS 2: Tarih-2, Coğrafya-2, Felsefe ve Din Kültürü derslerinden oluşur. AYT'de yalnızca SÖZ puan türünde yer alır. EA öğrencisi SOS 2 okumaz.
EA Öğrencisi AYT'de SOS 1 mi 2 mi Okur?
EA öğrencisi yalnızca SOS 1 okur. SOS 2 EA puanına katkı sağlamaz ve EA öğrencisinin bu derslere zaman ayırmasına gerek yoktur.
Daha net söylemek gerekirse: EA öğrencisi AYT'de Tarih-1 ve Coğrafya-1 sorularını çözer. Tarih-2, Coğrafya-2, Felsefe ve Din Kültürü sorularını çözmek EA puanını etkilemez.
Yani EA hazırlığında SOS 2 için vakit harcamanıza gerek yok. Bu dersler SÖZ puan türüne aittir.
EA Öğrencisi AYT'de Tam Olarak Hangi Derslere Girer?
Şu dört ders grubu: Matematik, Edebiyat, Tarih-1 ve Coğrafya-1.
Matematiğin ağırlığı yüksektir ve EA puanında belirleyici roldedir. AYT Matematik hem SAY hem EA için ortak derstir ve her iki grupta da en kritik ders konumundadır. Edebiyat ise en çok soru içeren ikinci bölümdür. Tarih-1 ve Coğrafya-1 toplam 16 soru ile EA'nın üçüncü büyük bileşenidir.
İşletme EA mı SAY mı?
İşletme EA puan türüyle alınır.
Bu soruyu şaşırtıcı bulan öğrenciler var çünkü "işletmede hesap yapılır, sayısal olmalı" diye düşünüyorlar. Ancak YKS'de puan türleri, üniversite bölümünün içeriğiyle değil, bölümün hangi yetenekleri ön şart olarak aradığıyla belirleniyor.
İşletme bölümleri EA puanıyla öğrenci alır. İktisat da genel olarak EA'dır, ancak bazı üniversiteler SAY puanıyla da iktisat öğrencisi kabul eder. Başvurduğunuz üniversitenin tercih kılavuzunu mutlaka kontrol edin.
EA ile Hangi Bölümlere Gidilir?
EA puanıyla girilecek başlıca bölümler şunlardır: Hukuk, İşletme, İktisat, Psikoloji, Sosyoloji, Uluslararası İlişkiler, Siyaset Bilimi, Gazetecilik, İletişim, Muhasebe, Kamu Yönetimi.
Bu bölümlerin büyük çoğunluğu hem sayısal düşünme hem de sözel anlama becerisi gerektirdiğinden, karma yapılı EA puan türüyle eşleştirilmiştir.
EA mı SAY mı: Hangisi Daha Verimli?
"Daha verimli" sorusu kişiye göre değişir. Doğru soru: Hangi puan türünde daha güçsün?
Matematiğin güçlü ama Fizik ve Kimya'dan zayıfsan EA çok daha verimli olabilir. Hem sayısal hem sözel derslerde dengeli bir öğrenciysen EA'nın geniş bölüm yelpazesi avantaj sağlar. Fizik ve Kimya'da gerçekten güçlüysen SAY daha yüksek sıralama getirebilir.
Bu soruyu kendi başınıza cevaplamakta zorlanıyorsanız, koçluk sürecinde birlikte analiz edip en doğru puan türüne karar verebiliriz.
Tarih-1 ve Coğrafya-1 Neyi Kapsıyor?
"SOS 1 okuyorum" demek yeterli değil; içinde ne olduğunu bilmek gerekiyor. Toplam 16 soru:
Bu 16 soru, EA öğrencileri için genelde en kolay net kazanılan yer. Matematik ve
Edebiyat'ta net kazanmak daha uzun sürerken, Tarih-1 ve Coğrafya-1 düzenli tekrarla
hızlı yükseliyor. Buna rağmen EA öğrencilerinde bu iki dersi son aya bırakma eğilimi
yaygın — ve o zaman 16 soru yarım kalıyor.
Neden SOS 2 Karışıyor?
Karışıklığın sebebi isimlendirme. "Sosyal Bilimler-1" ve "Sosyal Bilimler-2" birbirinin
devamı gibi duruyor; oysa değiller. İkisi ayrı testler ve ayrı puan türlerine ait.
Bir de şu var: Tarih-1 ve Tarih-2 aynı dersin iki seviyesi değil, farklı dönemleri.
Aynı şekilde Coğrafya-1 ve Coğrafya-2 farklı konuları kapsıyor. Yani SOS 2, SOS 1'in
"ileri seviyesi" değil.
EA öğrencisi için kural net: SOS 2'ye hiç bakma. Tarih-2, Coğrafya-2, Felsefe Grubu
ve Din Kültürü EA puanına girmiyor.
"Bu Bölüm EA mı SAY mı?" — En Çok Karıştırılanlar
Bu soruların hepsinin ortak sebebi aynı: **bölümün adı ile puan türü arasında sezgisel
bir bağ kurulması.** Oysa puan türü, bölümün ne anlattığına değil, hangi hazırlığı ön
şart saydığına göre belirleniyor.
Son iki satır önemli: bazı bölümler tek bir puan türüne bağlı değil. Aynı adı taşıyan
bölüm bir üniversitede EA, başka birinde SÖZ kontenjanı açabiliyor.
Aynı Bölüm İki Puan Türünde Olabilir mi?
Evet ve bu, tercih stratejisini doğrudan etkiliyor.
Bir bölüm hem EA hem SÖZ kontenjanı açıyorsa, o iki kontenjan **ayrı programlar gibi
davranıyor**: ayrı kontenjanları, ayrı taban puanları ve ayrı taban sıralamaları var.
Birinde dolmayan kontenjan diğerine aktarılmıyor.
Pratik sonucu şu: senin puan türünde o bölümün kontenjanı varsa listeye yazabilirsin;
yoksa o programa hiç başvuramazsın — puanın ne kadar yüksek olursa olsun.
Bu yüzden bölüm listesi kurarken şu iki adımı ayırmak gerekiyor:
- 1Bölümü seç
- 2O bölümün senin puan türündeki kontenjanını kılavuzdan doğrula
İkinci adım atlandığında, listeye yazılan bölüm aslında başka bir puan türüne ait olabiliyor
ve o tercih boşa gidiyor.
Doğrulamayı ÖSYM tercih kılavuzundan ya da YÖK Atlas'tan yapabilirsin;
YÖK Atlas Nasıl Kullanılır? yazısında adım adım anlattık.
EA Öğrencisi İçin Hızlı Kontrol Listesi
Hazırlığa başlamadan önce şu beş sorunun cevabı net olmalı:
- AYT'de hangi iki teste gireceğimi biliyor muyum? (Matematik ve TDE–Sosyal Bilimler-1)
- SOS 2'nin bana ait olmadığını biliyor muyum?
- Hedef bölümlerimin EA kontenjanı var mı, kılavuzdan baktım mı?
- Hukuk hedefliyorsam 100.000 başarı sırası şartını biliyor muyum?
- Matematiğin EA'da da en belirleyici ders olduğunu kabul ettim mi?
Beşine de "evet" diyemiyorsan, hazırlığa başlamadan önce yarım saatini bu sorulara ayır.
Yılın ortasında fark edilen bir puan türü hatası, aylık telafisi olan bir şey değil.
İlgili yazılar:
Puan Türlerinin Tamamı Bir Arada
Bu yazı, YKS puan türü seçimi rehberimizin bir parçası. SAY, EA, SÖZ ve DİL'in tamamını, hangi bölümün hangi türe baktığını tek sayfada görmek için: YKS puan türleri ve seçimi rehberi.