Kısa cevap: Biyoloji, kimya ve fizik sayısal derslerdir. Üçü de AYT'de yalnızca SAY puan türünde yer alır; EA ve SÖZ öğrencileri AYT'de bu sorularla karşılaşmaz. Ama TYT'de üçü de herkese sorulur.
Yani TYT düzeyinde bu üç ders herkesin dersi, AYT düzeyinde yalnızca SAY'ın dersi. Aşağıda bu ayrımın neden böyle olduğunu ve puan türü seçiminde ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
"Sayısal" ve "Sözel" Dersler Nasıl Belirlenir?
YKS'de dersler, hangi puan türünde yer aldığına göre sayısal veya sözel olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma dersin kendi içeriğiyle değil, AYT'deki puan türü dağılımıyla ilgilidir.
Biyoloji Sayısal mı Sözel mi?
Biyoloji sayısal bir derstir. AYT'de Biyoloji soruları yalnızca SAY (Sayısal) puan türünde yer alır. SÖZ veya EA öğrencilerinin AYT'de Biyoloji sorusu çözmesine gerek yoktur.
TYT'de ise 6 Biyoloji sorusu herkese uygulanır. Yani TYT düzeyinde Biyoloji her öğrencinin alanıdır, AYT düzeyinde ise yalnızca SAY öğrencilerinin konusudur.
Kimya Sayısal mı Sözel mi?
Kimya sayısal bir derstir. AYT'de Kimya soruları yalnızca SAY puan türünde yer alır. EA veya SÖZ öğrencileri AYT'de Kimya sorusuyla karşılaşmaz.
TYT'de 7 Kimya sorusu tüm adaylara uygulanır.
Fizik Sayısal mı Sözel mi?
Fizik sayısal bir derstir. AYT Fizik yalnızca SAY puan türünde yer alır. EA ve SÖZ öğrencileri AYT'de Fizik sorusu çözmez.
TYT'de 7 Fizik sorusu tüm adaylara uygulanır.
Matematik Sayısal mı Sözel mi?
Matematik hem SAY hem EA puan türünde yer alır. TYT Matematik (Temel Matematik) tüm adaylara uygulanır. AYT Matematik ise hem SAY hem EA puan türlerinde yer alır, SÖZ'de yer almaz.
Bu yüzden Matematik, sayısal ve EA öğrencilerinin ortak dersidir. Matematikte güçlü olup Fizik-Kimya'dan zayıf olan öğrenciler için EA, çoğunlukla SAY'dan çok daha verimli bir tercihtir.
Türkçe ve Edebiyat Sayısal mı Sözel mi?
Sözeldir. TYT Türkçe tüm adaylara uygulanır. AYT Edebiyat ise EA ve SÖZ puan türlerinde yer alır. SAY öğrencileri AYT'de Edebiyat sorusu çözmez.
Tarih ve Coğrafya Sayısal mı Sözel mi?
Sözeldir. AYT Tarih-1 ve Coğrafya-1 (SOS 1) EA ve SÖZ puan türlerinde yer alır. AYT Tarih-2 ve Coğrafya-2 (SOS 2) yalnızca SÖZ puan türünde yer alır. SAY öğrencileri AYT'de Tarih veya Coğrafya sorusu çözmez.
Özet: Hangi Ders Hangi Puan Türünde?
SAY puan türünde AYT'de yer alan dersler: Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji.
EA puan türünde AYT'de yer alan dersler: Matematik, Edebiyat, Tarih-1, Coğrafya-1.
SÖZ puan türünde AYT'de yer alan dersler: Edebiyat, Tarih-1, Coğrafya-1, Tarih-2, Coğrafya-2, Felsefe, Din Kültürü.
TYT'de herkese uygulanan dersler: Türkçe, Matematik, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din, Fizik, Kimya, Biyoloji (temel düzeyde, tüm puan türleri için).
Puan Türü Seçiminiz İçin Ne Yapmalısınız?
Güçlü olduğunuz derslerin SAY mı EA mı SÖZ kategorisine girdiğini bilmek, puan türü seçiminin yarısıdır. Diğer yarısı bu bilgiyle hedef bölümlerinizi eşleştirmektir.
Koçluk sürecinde bu iki adımı birlikte yapıyoruz: Önce öğrencinin güçlü ve zayıf yönlerini analiz ediyoruz, ardından puan türü seçimini ve çalışma planını buna göre kuruyoruz. Yanlış puan türünde geçen her ay telafi edilmesi güç bir zaman kaybına dönüşüyor.
Fen Dersleri Eşit Değer Taşımıyor
Buraya kadar hangi dersin hangi puan türünde olduğunu gördük. Asıl soru şu: SAY öğrencisi
bu üç fen dersine aynı şekilde mi çalışmalı?
Hayır. Üçünün öğrenilme biçimi ve net kazandırma hızı farklı. AYT'de Fizik 14, Kimya 13,
Biyoloji 13 soru — sayılar birbirine yakın ama çalışma karşılığı yakın değil.
Biyoloji: En Hızlı Net Getiren Ders
Biyoloji, diğer iki fen dersine göre daha ezber ağırlıklı. Bu, "kolay" demek değil ama şu
anlama geliyor: çalışılan zamanın nete dönüşme hızı daha yüksek. Fizikte bir konuyu
anlamadan soru çözemezsin; biyolojide düzenli tekrarla ilerleyebilirsin.
Pratik sonucu: sınava yakın dönemde en hızlı kazanç genelde biyolojiden geliyor. Üç ay
kala fizikte köklü bir sıçrama yapmak zor, ama biyolojide 13 sorunun çoğunu almak
ulaşılabilir bir hedef.
Bu yüzden SAY öğrencilerinde sık görülen "biyolojiyi bırakayım, fiziğe yükleneyim" kararı
çoğu zaman ters teper. Bırakılan 13 soru, kazanılması en kolay 13 sorudur.
Biyolojide işe yarayan yöntem aralıklı tekrar. Nasıl kurulacağını
Aralıklı Tekrar (Spaced Repetition) Nedir?
yazısında anlattık.
Kimya: Konu Bazlı İlerleyen Ders
Kimya, konuların birbirine bağlı olduğu bir ders. Mol kavramı oturmadan stokiyometri
çözülmüyor; asit-baz anlaşılmadan tampon çözeltiler anlaşılmıyor.
Bunun iki sonucu var. Birincisi, kimyada konu atlamak diğer derslerden daha pahalı.
İkincisi, temel oturduktan sonra ilerleme hızlanıyor — kimyada "eşik" etkisi belirgin.
Kimyada en sık yapılan hata, konuyu anlamadan soru bankasına geçmek. Çözülemeyen sorular
konu eksiğini göstermiyor, sadece yanlışı tekrar ettiriyor.
Fizik: En Çok Ayrıştıran Ders
Fizik, SAY sıralamasını en çok belirleyen ders. Sebebi soru sayısının fazlalığı değil
(14 soru), adayların büyük kısmının burada zorlanması.
Bu, fizikte kazanılan netin sıralamada daha ağır bastığı anlamına geliyor. Çoğunluğun
zorlandığı bir alanda net kazanmak, herkesin yaptığı bir alanda net kazanmaktan daha
değerli.
Ama şu da doğru: fizik en uzun sürede oturan ders. Bir konuyu anlamak birkaç oturum
alabiliyor ve anlaşılmadan çözülen soru işe yaramıyor. Fiziğe yatırım uzun vadeli;
sınava iki ay kala başlanacak bir ders değil.
Öncelik Sırası Ne Olmalı?
Tek bir doğru yok, ama zamanına göre değişen bir mantık var:
Bu sıralama, "hangi derste zayıfım" sorusunun cevabına göre kişiselleşmeli. Genel kural
şu: **zayıf olduğun derste kazanacağın ilk netler, güçlü olduğun derste kazanacağın son
netlerden daha değerli.**
TYT Fen ile AYT Fen Aynı Ders Değil
Sık yapılan bir karışıklık. TYT'de 20 fen sorusu var (Fizik 7, Kimya 6, Biyoloji 7) ve
bunlar temel düzeyde. AYT'de ise 40 soru var ve düzey belirgin biçimde yükseliyor.
TYT fen sorularını rahat çözen bir öğrenci, AYT fende aynı rahatlığı bulamayabiliyor.
Bu yüzden puan türü kararını TYT denemelerine bakarak vermek yanıltıcı oluyor — SAY'a
uygun olup olmadığını anlamak için AYT düzeyinde ölçüm gerekiyor.
SAY Öğrencisi Fen'i Bırakabilir mi?
AYT'de hayır — fen zaten SAY'ın yarısı. Ama asıl sorulması gereken soru şu: fen zayıfsa
SAY doğru puan türü mü?
Fizik ve Kimya'da sistematik olarak zorlanan bir öğrenci için EA çoğu zaman daha verimli
oluyor; çünkü matematik gücü orada da geçerli ama fen yükü yok. Bu karşılaştırmayı
EA Puan Türü Nedir? yazısında ayrıntılı ele aldık.
İlgili yazılar:
Puan Türlerinin Tamamı Bir Arada
Bu yazı, YKS puan türü seçimi rehberimizin bir parçası. SAY, EA, SÖZ ve DİL'in tamamını, hangi bölümün hangi türe baktığını tek sayfada görmek için: YKS puan türleri ve seçimi rehberi.