Tercih döneminde herkesin dilinde aynı kelimeler dolaşır: taban puan, kontenjan, boş kontenjan. Bu kavramları tam olarak anlamadan tercih listesi kurmak, haritasız yolculuk yapmak gibidir. Bu yazıda tüm temel kavramları kısa ve net biçimde açıklıyoruz.
Taban Puan Nedir?
Taban puan, bir bölüme bir önceki yıl yerleşen öğrencilerin en düşük puanıdır. Başka bir deyişle: o bölüme yerleşmek için minimum eşik.
Örneğin bir bölümün taban puanı 380 ise, geçen yıl 380 puan yapan öğrenci o bölüme son sırayla yerleşmiştir.
Önemli: Taban puan yıllara göre değişir. Bir bölüme ilgi artarsa taban puan yükselir; azalırsa düşer. Geçen yılın taban puanı bu yılın garantisi değildir.
Tavan Puan Nedir?
Tavan puan, aynı bölüme yerleşen öğrencilerin en yüksek puanıdır. Bir bölümün taban ve tavan puanı arasındaki fark geniş ise, o bölüme giren öğrenci profili çok çeşitlidir. Fark darsa, bölüm belirli bir puan bandına hitap ediyordur.
Tavan puana bakarak o bölümü tercih eden en iyi öğrencilerin profilini anlayabilirsiniz.
Kontenjan Nedir?
Kontenjan, bir bölümün o yıl kaç öğrenci alacağını gösterir. Bir bölümün kontenjanı 30 ise, o bölüme yerleştirme sonucunda en fazla 30 öğrenci kabul edilir.
Kontenjan türleri:
Genel kontenjan: Herkese açık olan standart kontenjan.
Burslu kontenjan: Vakıf üniversitelerinde %100, %75, %50 gibi burs oranlarıyla ayrı ayrı listelenir. Burslu kontenjana yerleşmek için genellikle daha yüksek sıralama gerekir ve bu kontenjanlar için ayrı tercih yapılır.
Özel kontenjan: Yurt dışı vatandaşları, engelli adaylar, şehit yakınları gibi belirli gruplara ayrılan yerler.
Boş Kontenjan Nedir?
Yerleştirme sonuçları açıklandıktan sonra bazı bölümlerde dolmayan yerler kalabilir. Bu yerler "boş kontenjan" olarak ek yerleştirme (ek tercih) dönemine aktarılır. Boş kontenjan kalan bölümler genellikle puan beklentisi düşük veya talep az olan yerlerdir; ancak zaman zaman iyi üniversitelerde de boş kontenjan oluşabilir.
Başarı Sıralaması vs. Puan
Yerleştirmede kritik olan puanınız değil, o puan türündeki başarı sıralamanızdır. İki öğrencinin puanı eşit olsa bile sıraları farklı olabilir; sırası iyi olan tercih avantajı kazanır.
Tercih robotlarında ve geçmiş yıl verilerinde mutlaka sıralama bazlı karşılaştırma yapın — puan bazlı karşılaştırma yanıltıcı olabilir.
Nasıl Kullanılır?
Tercih listesi hazırlarken şu adımı izleyin: sıralamanızı öğrenin, geçen yılın sıralama eşiklerini (taban sıralama) bulun, ve kendinizi bu eşiğin neresinde konumlandırdığınıza göre tercihleri güvenli / hedef / riskli olarak sınıflandırın. Bu stratejiyi YKS Tercih Listesi Nasıl Hazırlanır? yazımızda adım adım ele aldık. Tercih robotunu nasıl kullanacağınızı merak ediyorsanız Tercih Robotu Nasıl Kullanılır? yazısına bakabilirsiniz.
Adana'da tercih danışmanlığı için ücretsiz görüşme talep edebilirsiniz.