YKS Ek Tercih ve Ek Yerleştirme Nedir? Kimler Başvurabilir, Nasıl Yapılır?

Tercihleriniz tamamlandı, yerleştirme sonuçları açıklandı ve sonuç beklediğiniz gibi gelmedi: hiçbir programa yerleşemediniz. Ya da yerleştiğiniz bölüm içinize sinmedi. İlk akla gelen "bir yıl daha mı?" sorusu olabilir. Ama acele etmeyin — çoğu ailenin atladığı, sessiz ama önemli bir ikinci şans daha var: ek yerleştirme.

Bu yazıda ek tercihin tam olarak ne olduğunu, kimlerin başvurabileceğini, ilk tercihten en kritik farkını ve bu süreçte nelere dikkat edilmesi gerektiğini sade bir dille anlatacağız. Çünkü bu dönem kısa, kuralları kendine özgü ve doğru bilgiyle yaklaşıldığında gerçek bir fırsat.

Ek Yerleştirme Tam Olarak Nedir?

Merkezi yerleştirme (ilk tercih) sonuçları açıklandığında, üniversitelerin tüm kontenjanları dolmaz. İki sebepten boş kontenjan kalır:

• Hiç dolmayan kontenjanlar: Bazı programlar yeterli tercih almaz, kontenjanı kısmen ya da tamamen boş kalır.
• Boşalan kontenjanlar: Bir programa yerleşen ama oraya kayıt yaptırmayan adaylar yüzünden, dolmuş görünen kontenjanlarda yer açılır.

İşte ek yerleştirme, bu boş kalan kontenjanların doldurulması için ÖSYM'nin açtığı ikinci bir tercih dönemidir. Yani üniversiteye giriş yolculuğu, ilk tercihle bitmiyor; arkasında çoğu zaman fark edilmeyen bir kapı daha duruyor.

Bu kapının ne kadar geniş olduğunu somut bir veriyle görelim: Geçtiğimiz yıl ilk yerleştirme sonrası binlerce kontenjan boş kaldı. Yani "ek yerleştirme küçük bir ihtimal" değil; her yıl çok sayıda aday için gerçek bir yerleşme fırsatı.

Kimler Ek Tercih Yapabilir?

Bu, en önemli ve en çok karıştırılan nokta. Net olarak söyleyelim:

Ek tercih yapabilmenin temel şartı, ilk (merkezi) yerleştirmede hiçbir programa yerleşmemiş olmaktır.

Bunu biraz açalım:

• Yerleşemeyenler: İlk tercihte hiçbir yere yerleşemediyseniz, ek yerleştirmeye başvurabilirsiniz. Bu grup ek tercihin asıl hedef kitlesidir.
• Yerleşip kayıt yaptırmayanlar: Burada dikkat — bir programa yerleştiyseniz ama kayıt yaptırmadıysanız, ek tercih yapamazsınız. Yerleşmiş sayılırsınız.
• Özel yetenekle yerleşenler: Özel yetenek sınavıyla bir programa yerleşmiş adaylar, ek yerleştirme için yine de tercih yapabilir.

Yani "yerleştim ama beğenmedim, kayıt yaptırmayıp ek tercihte daha iyisini ararım" planı işlemez. Sistem, bir yere yerleşmiş olmanızı yeterli sayar. Bu kuralı baştan bilmek, hayal kırıklığını önler.

İlk Tercihten En Kritik Fark: Sıralama Değil, Puan

Şimdi herkesin bilmesi gereken ama çoğunun atladığı asıl farka geldik.

İlk yerleştirmede tercihleriniz başarı sıralamanıza göre değerlendirilir. Ek yerleştirmede ise mantık değişir: Ek tercih sıralamayla değil, puanla yapılır.

Pratikte bu şu demek: Bir programı tercih edebilmeniz için, sizin ilgili puan türündeki puanınızın, o programın geçen seneki en küçük (taban) puanına eşit ya da ondan yüksek olması gerekir. Puanınız o programın taban puanının altındaysa, o programı listenize eklemenizin bir anlamı olmaz — boşa "ölü tercih" yapmış olursunuz.

Bu yüzden ek tercih listesi kurarken, elinizdeki en güçlü pusula kendi puanınızdır. Puanınızın hangi programların taban puanını geçtiğini sağlıklı görmek için, sitemizdeki Net Hesaplama Aracımız ile puan ve sıralama tahmininizi netleştirebilir, listenizi gerçekçi bir zemine oturtabilirsiniz.

Ek Tercih Nasıl Yapılır? Adım Adım

Süreç, ilk tercihe benzer ama kendi kuralları var:

1. 1ÖSYM ek yerleştirme kılavuzunu bekleyin. ÖSYM, ek yerleştirme öncesi ayrı bir kılavuz yayımlar. Bu kılavuzda yalnızca boş kalan kontenjanlar, bu programların taban puanları ve özel koşulları listelenir. Tercihlerinizi mutlaka bu güncel kılavuza göre yapın.
2. 2Aday İşlemleri Sistemi'ne (AİS) girin. Tercihler, ais.osym.gov.tr adresinden ya da ÖSYM Aday İşlemleri mobil uygulamasından, T.C. kimlik numarası ve şifreyle bireysel olarak yapılır.
3. 3En fazla 24 tercih yapın. Tıpkı ilk dönemde olduğu gibi, listenize en çok 24 program ekleyebilirsiniz.
4. 4Ücreti ödeyin. İlk tercih ücretsizdi; ek tercih ise ücretlidir. Ücret yatırılmazsa tercihler geçersiz sayılır. (Şehit ve gazi yakınları ile gaziler bu ücretten muaftır.)
5. 5Onaylayın. Tercihler kaydedilip onaylandıktan sonra işlem tamamlanır. Süre içinde tercih ekleyip çıkarabilir, sıralamayı değiştirebilirsiniz.

Ek Tercih Ne Zaman Yapılır?

Ek yerleştirme, ilk yerleştirme ve üniversite kayıtları tamamlandıktan sonra başlar. Takvim genellikle şöyle işler: Haziran'da sınav, Temmuz'da sonuç, Ağustos'ta ilk tercih ve yerleştirme, ardından Eylül ayında ek yerleştirme.

Geçmiş yıllarda ek tercih dönemi Eylül ayı içinde, yalnızca 5-6 günlük kısa bir pencerede açıldı. 2026 için kesin tarihler bu yazının yazıldığı sırada henüz ÖSYM tarafından açıklanmamıştı; net tarih, ek yerleştirme kılavuzuyla birlikte duyurulacak.

> Bu yüzden en önemli tavsiyemiz: Eğer ek yerleştirme ihtimaliniz varsa, Eylül başından itibaren ÖSYM'nin resmi duyurularını düzenli takip edin. Dönem kısa; tarihi kaçıran bir sonraki yıla kalır. Sosyal medyada dolaşan teyitsiz tarihlere değil, yalnızca ÖSYM'nin kendi açıklamasına güvenin.

Bu Süreçte Akıllı Davranmanın Yolları

Ek tercih, bir "ikinci şans" olduğu için bazı adaylar ona gereken ciddiyeti vermez ya da tam tersi, panikle gelişigüzel doldurur. İkisi de hata. Birkaç sağlam ilke:

Ölü tercihten kaçının. Puanınızın yetmediği programları listeye eklemek yer ve zaman kaybıdır. Listenizi gerçekçi kurun.

Boş kontenjanları iyi tarayın. Ek yerleştirme kılavuzunda bazen beklenmedik, iyi programlarda da kontenjan açık kalabilir. Aceleyle "nasılsa iyi yerler dolmuştur" diye bakmadan geçmeyin.

İlk tercihteki mantığı hatırlayın. Ek tercih de sonuçta bir tercih; yani yine ilgi, şehir, gelecek dengesini gözetmelisiniz. Sırf "bir yere yerleşeyim" diye hiç istemediğiniz bir bölümü üst sıraya koymak, bir yıl sonra aynı noktaya dönmenize yol açabilir. Tercih listesi kurmanın temel mantığını YKS Tercih Döneminde Veli Ne Yapmalı? yazımızda ayrıntılı ele almıştık; oradaki dengeli liste yaklaşımı ek tercih için de geçerli.

Sonucu beklerken sürecin tamamına hâkim olun. Sonuçların ne zaman açıklandığından tercih takvimine kadar tüm sürecin haritasını YKS Sonuçları Ne Zaman Açıklanır? yazımızda bulabilirsiniz.

Son Söz: İkinci Şans, Yalnız Verilmesi Gereken Bir Karar Değil

İlk yerleştirmede istediğiniz sonucu alamamak moral bozucu olabilir. Ama unutmayın: ek yerleştirme her yıl çok sayıda aday için gerçek bir yerleşme fırsatına dönüşüyor. Önemli olan, bu kısa pencereyi panikle değil, doğru bilgi ve sağlam bir stratejiyle değerlendirmek.

Bir psikolojik danışman ve akademik koç olarak şunu söyleyebilirim: Bu dönemde en sağlıklı kararları, "ne olursa olsun bir yere yerleşeyim" telaşıyla davrananlar değil; puanını, hedeflerini ve seçeneklerini soğukkanlılıkla değerlendirenler veriyor. İlk tercihte istediğini alamamak, doğru bir bölümde güzel bir başlangıç yapmaya engel değil.

Eğer ek tercih sürecini bir uzmanla birlikte, puanınıza ve hedeflerinize uygun sağlam bir listeyle geçirmek isterseniz, ücretsiz bir tanışma görüşmesi için bize ulaşabilirsiniz. WhatsApp'tan yazmanız yeterli — bu ikinci şansı birlikte en doğru şekilde değerlendirelim.