Kısa cevap: Mümkün — ama kendiliğinden olmuyor. Kursa gitmeyen öğrenci dezavantajlı değil, eksik olan sistemi kendisi kurmak zorunda. Kurs üç şey sağlıyor: hazır bir program, çalışmaya zorlayan bir ortam ve takıldığında soru sorabileceği biri. Kursa gitmiyorsan bu üçünü ayrı ayrı kurman gerekiyor. Kurmazsan sonuç kötü olur; kurarsan çoğu zaman daha verimli olur.
Kursu kötülemiyoruz
Bunu baştan söyleyeyim: kurs pek çok öğrenci için işe yarıyor. Özellikle kendi başına düzen kuramayan, evde çalışamayan, akran ortamından motive olan öğrenciler için kurs doğru tercih.
Sorun kursun kendisinde değil, herkese uyduğu varsayımında. Kurs, belirli bir öğrenci profiline göre tasarlanmış bir çözüm ve o profile uymayan öğrencide beklenen sonucu vermiyor.
Kursa gitmemenin gerçek sebepleri
Adana'da bu kararın arkasında genelde üç sebep oluyor ve üçü de meşru.
Mesafe. Ceyhan, Kozan, İmamoğlu, Karaisalı gibi merkez dışı ilçelerden merkeze her hafta gidip gelmek ciddi bir yük. Yol parası bir yana, haftada birkaç saat yolda geçiyor ve o saatler doğrudan çalışma süresinden çıkıyor. Yılın tamamına yayıldığında bu, haftalarca ders süresi demek.
Tempo uyuşmazlığı. Kurs sınıfın ortalamasına göre ilerliyor. Bazı konularda önde olan öğrenci sıkılıyor, geride olan yetişemiyor. İkisi de aynı sınıfta oturuyor.
Zaman çakışması. Okul, kurs ve etüt üst üste bindiğinde öğrencinin kendi başına çalışacak vakti kalmıyor. Oysa net artışı derste değil, ders sonrası tekrarda oluşuyor.
Kurssuz sistem nasıl kurulur
Üç bileşeni tek tek ele alalım.
1. Program. Kursun en görünür faydası hazır bir takvim sunması. Kurssuz çalışan öğrencinin en sık yaptığı hata, programı kafasında tutmaya çalışmak. Yazılmayan program, program değildir.
Haftalık planı yazılı yap, gün gün değil ders ders böl ve hafta sonu gözden geçir: neyi yaptım, neyi yapmadım, neden. Bu gözden geçirme kısmı programın kendisinden daha önemli.
2. Ortam ve disiplin. Kursun sessiz faydası burada: belirli saatte belirli yerde olma zorunluluğu. Evde çalışan öğrenci bu zorunluluğu kaybediyor.
Yerine koyacağın şey şu: sabit çalışma saati ve sabit çalışma yeri. Her gün aynı saatte, aynı masada. Beyin mekân ve zamanla alışkanlık kuruyor — "canım istediğinde" çalışan öğrenci üçüncü haftada bırakıyor.
Bir de dışarıdan bir göz gerekiyor. Kimseye hesap vermeyen bir program, ilk zorlukta bırakılıyor. Bu, bir koç olabilir, bir öğretmen olabilir, düzenli kontrol eden bir veli bile olabilir — ama biri olmalı.
3. Soru sorabilme. Takıldığı soruyu soramayan öğrenci o konuyu atlıyor ve eksik büyüyor. Kurssuz çalışıyorsan bunu baştan çöz: hangi konuda kime soracaksın? Okul öğretmeni, çevrimiçi çözüm kaynakları, konu anlatım videoları — hangisi olursa olsun belirli olsun. "Sorarım artık" belirsizliği, atlanan konuya dönüşüyor.
Adana'da merkez ve ilçe farkı
Adana'da bu tabloyu her yıl görüyorum ve ikiye ayrılıyor.
Seyhan, Çukurova, Yüreğir ve Sarıçam'da oturan bir öğrenci için kurs erişilebilir bir seçenek. Burada karar tamamen tercih meselesi: öğrencinin profiline uyuyorsa gitsin.
Merkez dışı ilçelerde ise durum farklı. Orada kurs çoğu zaman gerçekçi bir seçenek değil ve öğrenci "kursa gidemiyorum, o zaman şansım az" diye düşünmeye başlıyor. Bu düşünce yanlış ve zararlı. Doğru sistemle çalışan bir ilçe öğrencisi, kursa gidip evde hiç tekrar yapmayan bir merkez öğrencisinden önde bitiriyor.
Belirleyici olan kursa erişim değil, kurulan sistemin sürdürülebilirliği.
En sık yapılan üç hata
Programı yazmamak. Kafadaki plan, plan değildir. İlk yoğun haftada buharlaşıyor.
Kimseye hesap vermemek. Kendi kendini denetleyebilen öğrenci azınlıkta. Bu bir karakter meselesi değil; dışarıdan takip, çoğu insanda işi yürüten şey.
Kaynağı sürekli değiştirmek. Kurssuz çalışan öğrenci kaynak seçiminde özgür olduğu için sürekli değiştiriyor. Ortalama bir kaynağa sadık kalmak, sürekli değişen mükemmel kaynaklardan iyi.
Kursa gitmemek bir dezavantaj değil, farklı bir sorumluluk. Kurs sistemi hazır veriyor; kurssuz çalışan öğrenci sistemi kendisi kuruyor — ve kurulduğunda kendi temposuna göre çalıştığı için çoğu zaman daha verimli oluyor.
Kurs ve koçluğun hangisinin size uyduğunu Adana'da Kursa mı Gitmeli, Koçluk mu Almalı? yazısında ayrıca ele aldım.
Adana'da yüz yüze ya da online, bu sistemi birlikte kurmak için ücretsiz ön görüşme talep edebilirsin. Merkez dışı ilçelerden bağlanan öğrencilerle online çalışıyoruz; içerik açısından fark yok.